สถานการณ์ความมั่นคงในยุคปัจจุบันมีพลวัตและซับซ้อนมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคที่การปฏิบัติการข่าวกรองและการเผชิญหน้าทางไซเบอร์ทวีความสำคัญสูงสุด บทเรียนจากความขัดแย้งระดับโลกที่เห็นอย่างชัดเจนว่า ความได้เปรียบทางข้อมูลข่าวสาร คือ ปัจจัยชี้วัด ความสำเร็จและลดความสูญเสียทางยุทธศาสตร์ สำหรับประเทศไทย พื้นที่ชายแดนด้านตะวันออกอาจยังเผชิญกับความท้าทายจากภัยคุกคามหลากหลายมิติ ทั้งปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ การค้ามนุษย์ ยาเสพติด เครือข่ายอาชญากรรมทางไซเบอร์ตลอดจนข้อพิพาทในพื้นที่ทับซ้อน ผู้คุกคามเหล่านี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อเสถียรภาพความมั่นคงแห่งชาติและระบบเศรษฐกิจ การรับมืออย่างมีประสิทธิภาพจึงจำเป็นต้องอาศัย การประเมินสถานการณ์ที่แม่นยำ รวดเร็ว และครอบคลุมด้าน
อย่างไรก็ตาม แม้ประเทศไทยจะมีหน่วยงานด้านความมั่นคงทั้งพลเรือน ตำรวจ และทหารที่ปฏิบัติงานในพื้นที่ แต่ข้อจำกัดที่สำคัญประการหนึ่งคือการขาดความเป็นเอกภาพในการปฏิบัติงานด้านข่าวกรอง การทำงานในลักษณะ “ต่างคนต่างทำ” ทำให้ไม่สามารถสร้าง “ภาพข่าวเดียว” (Single Integrated Intelligence Picture) ที่สมบูรณ์ เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจของผู้บังคับบัญชาได้อย่างทันท่วงที ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศในฐานะหน่วยงานด้านความมั่นคงและคลังสมองของกองทัพไทย ได้ตระหนักถึงความท้าทายภายใต้สภาพแวดล้อมด้านความมั่นคงที่มีความซับซ้อนตลอดจนข้อจำกัดของการปฏิบัติงานในปัจจุบัน จึงเล็งเห็นความจำเป็นในการแสวงหาแนวทาง การบูรณาการข่าวกรอง เพื่อนำไปสู่กลไกการรับมือกับภัยคุกคามในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารวิจัยเรื่อง “การบูรณาการข่าวกรองเพื่อรับมือกับภัยคุกคามความมั่นคงชายแดนด้านตะวันออก” ฉบับนี้ จึงได้จัดทำขึ้นเพื่อสำรวจสภาวะแวดล้อมด้านความมั่นคง วิเคราะห์การกิจ ตลอดจนปัญหาและข้อขัดข้องเชิงโครงสร้างของหน่วยงานด้านการข่าวในพื้นที่รับผิดชอบ โดยมุ่งหวังที่จะนำเสนอแนวทางและยุทธศาสตร์การบูรณาการข่าวกรองที่เชื่อมร้อยต่อระหว่างหน่วยงานได้อย่างเป็นรูปธรรม ผู้วิจัยหวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารวิจัยฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อกระบวนการกำหนดนโยบาย การวางแผนยุทธศาสตร์ และการปฏิบัติการร่วมของหน่วยงานความมั่นคง เพื่อธำรงไว้ซึ่งผลประโยชน์แห่งชาติและปกป้องอธิปไตยของประเทศสืบต่อไป
